Ecologisch bouwen en aanpassen grondeigenschappen

Roadmap 2009-2015

Nederland is een laaggelegen delta. De ondergrond bestaat voornamelijk uit slappe bodemlagen, bijvoorbeeld klei, veen en zand. Ten gevolge van de klimaatverandering worden de zomers droger, met meer vraag naar zoetwater, en de winters natter, met meer neerslag en grote aanvoer van regenwater via de rivieren. In veenweidegebieden treedt ten gevolge van ontwatering bodemdaling door veenoxidatie en inklinking. De stijgende zeespiegel vereist een grote onderhoudsinspanning voor onze waterkeringen.

Vanuit het oogpunt van duurzaam gebruik van de bodem heeft het grote voordelen om de plaatselijk aanwezige grond, het beschikbare materiaal, te gebruiken. Het materiaal moet dan zonodig wel geschikt worden gemaakt en voldoen aan de gestelde eisen. Recente ontwikkelingen blijken het mogelijk te maken om de eigenschappen van grond ter plaatse aan te passen door de inzet van biologische of microbiologische processen.

Hierbij wordt het oorspronkelijke bodemmateriaal niet vervangen maar worden bepaalde bodemeigenschappen verbeterd (concept: “SmartSoils”). Voorbeelden zijn het stimuleren van de natuurlijke vorming van calciet voor het versterken van losgepakt zand (BioGrout), het biologisch verstevigen van veen (BioVeen) en het inzetten van micro-organismen om ondergrondse lekkages of (zoutwater) wellen af te dichten (BioSealing).

Het hoofddoel van ontwikkeling van kennis en technologie rondom SmartSoils is het creëren van toegevoegde waarde voor Nederland en andere delta’s en riviergebieden. Deze waarde zal zichtbaar worden in termen van duurzaam en functioneel gebruik van bodem en bodemmaterialen.

De doelstelling van dit programma is materialen uit het ecosysteem zoveel mogelijk op zijn plek te houden en indien nodig om het materiaal ter plaatse geschikt te maken voor meer constructieve doeleinden terwijl de ecosysteemfuncties bewaard blijven. Bij het onderzoek wordt aansluiting gezocht bij processen die van nature al in de ondergrond plaatsvinden. Tevens wordt aangesloten bij maatschappelijke ontwikkelingen, zoals: afval=voedsel (C2C), het sluiten van de biologische kringloop en het vastleggen van CO2.

Het onderzoeksvoorstel heeft betrekking tot diverse maatschappelijke thema’s:
“Bouwen voor Ruimte” waarbij BioGrout en BioVeen duurzame praktijktoepassingen kunnen vinden in met name grondstabilisatie bij spoorwegbeheer en wegbeheer. “Leven met Water” waarbij BioGrout toegepast kan worden voor pipingpreventie bij dijkversteviging.

Binnen het thema “Hoogwaardige systemen, processen en materialen” past het onderzoek naar BioGrout en BioVeen gezien het duurzaam en functioneel gebruik van bodemmaterialen waarbij natuurlijke bodemprocessen benut worden om bodemeigenschappen te verbeteren (versterken en/of verdichten).

Klik hier voor de Programmakaart 'Ecologisch bouwen en aanpassen grondeigenschappen'.